Zes bij zes, deel III

De testresultaten van de ARAX CM-MLU zijn binnen!

Film I
De eerste film werd geschoten op een zonnige dag op het terrein van het Nationaal Militair Museum met op de foto heel toepasselijk een Sovjet MiG-21 straaljager.

Door het mooie weer selecteerde ik de hoogste sluitertijd die ik tot mijn beschikking had: 1/1000 seconde. Na het ontwikkelen van de rol bleek echter dat dit niet het gewenste resultaat opriep...

Na het zien van deze resultaten schreef ik ARAX aan en kreeg het volgende antwoord:

"It is a shutter banding which always presented on curtain type shutter.

Natural inertia for moving curtain.

It happens always on high speeds 1/250, 1/500, 1/1000 on the cameras with focal-plane shutter. The solution is the camera with central/iris/diaphragm type shutter. Extremely expensive. :)

The most dramatical banding you'll see on 1/1000 and on evenly lit bright object - the picture of clear sky/sea/wall on a bright day.

This conditions minimizes the shutter banding:

- slow shutter speeds

- lighter shutter curtain (titanium)

- not cold weather

For more, please read this

http://en.wikipedia.org/wiki/Shutter_%28photography%29#Central_shutters

http://en.wikipedia.org/wiki/Focal-plane_shutter

http://www.araxfoto.com/manuals/arax_advises.pdf"

Er diende dus verder getest te worden...

Film II
Zoveel 120 film heb ik niet meer tot mijn beschikking, dus nu eens een ISO 400 film gebruikt (simpelweg omdat ik daar de meeste van heb), wederom met de zonnige zestien regel. Bij ISO 400 zou dat 1/500ste worden. Ik koos ervoor om dit terug te brengen naar 1/250ste en f/22 in te zetten.

Film III
Om gelijk maar de tweede filmcassette te testen heb ik ook een rol op ISO 100 (mijn laatste) volgeschoten op 1/125ste en f/16. Beide dagen waren heerlijk zonnig.

De resultaten
Bij deze wat van de testresultaten.

Locatie: Naarden

Camera: ARAX CM-MLU
Objectief: ARAX MC 80mm f/2.8

Film: Fujichrome Professional Provia 400X 
Scanner: Nikon LS-8000ED

Locatie: Naarden

Camera: ARAX CM-MLU
Objectief: ARAX MC 80mm f/2.8

Film: Fujichrome Professional Velvia 100F 
Scanner: Nikon LS-8000ED

Inderdaad blijkt het dus zo te zijn dat het verlagen van de sluitertijd het ongewenste effect opheft. Goed om te weten...

Foto's, kunst en netwerken

samen met Joeri van Veen op de KunstRAI. Hieronder een kleine impressie van deze interessante dag:

Bij HEL VED

Bij Eduard Planting Gallery fine art photographs

Ook altijd spannend

is zo'n eerste rol film geschoten met een nieuwe camera. Al eerder schreef ik dat ik een aantal nieuwe camera's op de kop had weten te tikken voor mijn Pentax project maar van het testen van deze camera's was het nog niet gekomen. Begin februari was het weer echter goed voor fotografie, dus ging ik er met twee camera's op uit.

Film

Mijn keuze viel op de MZ-S en de P30T. Beide camera's heb ik sinds januari 2014 in bezit maar het was er, met name door het kwakkelweer van de afgelopen tijd, nog niet van gekomen deze daadwerkelijk in te zetten. Ik heb het geluk niet zo ver van het Naardermeer te wonen, altijd een prima locatie voor wat testwerk. De testfilm was, zoals inmiddels gebruikelijk, Schlecker-Fotoland AS Color 200-24 (Fujicolor 200 onder een andere naam). Gebruikte objectieven tijdens deze test zijn de SMC Pentax-M 28mm f/2.8, de SMC Pentax 50mm f/1.2 en de SMC Pentax-M Macro 100mm f/4.

Pentax MZ-S

Er was enige spanning tijdens het openen van de enveloppe waarin de foto's van de MZ-S zaten. Dit is zo'n fijne camera om te gebruiken dat het enorm zonde zou zijn als de foto's hiervan zouden zijn mislukt. Die spanning ebde gelijk weg toen ik de indexprint zag, alle opnames prima belicht. Ik gebruik de MZ-S exclusief met non-autofocus objectieven en dan is het toch even afwachten hoe de resultaten zullen zijn. Het gebruikersgemak van deze camera is super en de K-bajonet objectieven gedragen zich net als bij elke andere Pentax. Leuk detail is dat de MZ-S een signaaltje geeft als het scherpstelpunt is bereikt, ook bij mijn non-autofocus objectieven. Er zitten meer slimme opties op deze camera. Erg leuk vind ik dat de sluitertijd, het diafragma en de belichtingsoptie op de rand van het negatief worden geprint. De enige andere camera die dit bij mijn weten doet is de Pentax 645NII - een camera die ik helaas nog niet in mijn kleine collectie heb. Ook inventief zijn de signaaltjes bij het bereiken van opname nummer 30 als waarschuwing dat het einde van de rol nadert en een lichtje op de bajonetvatting van de camera, een handig hulpmiddel tijdens het verwisselen van objectieven in het donker. Over belichting heb ik met deze camera ook niets te klagen getuige deze eerste opnames. Hieronder een impressie van wat de Pentax MZ-S allemaal kan.

Locatie: Naardermeer
Camera: Pentax MZ-S
Objectief: SMC Pentax 50mm f/1.2
Film: Schlecker-Fotoland Color AS 200-24
Scanner: Nikon LS-8000ED

Pentax P30T

De tweede camera die ik heb getest was de P30T. De P30 serie is door Pentax in de jaren 1985-1990 door Pentax geïntroduceerd als een alternatief voor de eerste generatie autofocuscamera's (in het geval van Pentax de S serie). Met de P serie werd de traditie van de M serie uit de jaren 70/80 voortgezet en dat is ook aan de camera te zien. Het handmatige transporteren en handmatig terugspoelen doen direct terugdenken aan bijvoorbeeld de Pentax ME, maar daarnaast zijn moderne snufjes als automatische filminleg en automatische ISO instelling ook met de P serie geïntroduceerd. Mijn P30T is het laatste model uit de P serie, dit model werd in 1990 geïntroduceerd. Wat mij betreft een prima no-nonsense camera die, getuige de plaatjes van deze testserie, prima foto's maakt.

Locatie: Naardermeer
Camera: Pentax P30T
Objectieven: SMC Pentax 50mm f/1.2 en SMC Pentax-M Macro 100mm f/4
Film: Schlecker-Fotoland Color AS 200-24
Scanner: Nikon LS-8000ED

Wanted: New Work Horse (under construction)

Our world is changing. In a time (at a time?) when/where more and more people rely on technology, keeping up with technology is no longer a choice but a must! Adapt or die. As a photographer I want to be future-proof, so something needs to be done. And using ten-year-old cameras in a swiftly changing world might not be the way forward. So I guess I'm in need of something new. The search for my new work horse has started...

The first steps

My current digital cameras are getting a bit long in the tooth, they were first introduced in 2002 and 2004. (commas? Alternatively: they were first introduced in the early 2000s.) They still work perfectly. So why then am I looking for a new work horse? Simple. A lot has happened in those ten or so years. Technology has improved much. In fact; so much that I would like to take advantage of the new possibilities that current-day cameras offer. More resolution resulting in better image quility. Dust removal. Bigger files - and bigger files offer bigger prints. 

I do not walk this path alone; fellow photographer Joeri van Veen will join me in this adventure. Like me, he wants to upgrade his photography gear. This shoud be fun!

So where to start? Our first stop was a dealer in Mamiya, Phase One and Leaf cameras and camera backs a couple of weeks ago. Today we will evaluate three more cameras. In our quest for a camera that produces perfect sharpness we've selected the following cameras: The Sony A7R, the Nikon D800E and the Pentax 645D. These three cameras differ a lot from each other, but they all offer someting unusual: They lack an anti-alias filter. This means perfect sharpness! We did our homework online, now it was time to meet our three contestants. 

So what is this pesky anti-alias filter? It filters out the unwanted aliassing effect, also called the moiré effect. It effectually blurs the image somewhat so moiré becomes less visible. The downside of this is that images are less sharp with this filter. Omitting the filter means sharper photos and that is why I want my next camera without that pesky filter.

 

Mijn huidige digitale camera's stammen uit 2002 en 2004. Hoewel ze nog steeds prima functioneren is er in de tussenliggende tien jaar een hoop gebeurd qua technologische ontwikkelingen. Medefotograaf Joeri van Veen bevindt zich in een gelijksoortige positie, vandaar dat we tezamen optrekken in de zoektocht naar een nieuwe camera. Twee weken geleden hebben we ons laten voorlichten m.b.t. de Phase One, Mamiya en Leaf camera's en achterwanden, vandaag waren drie andere camera's aan de beurt. In de zoektocht naar een camera die maximale scherpte kan bieden zijn er drie camera's geselecteerd die allen beschikken over een pure sensor zonder anti-aliasfilter: de Sony A7R, de Nikon D800E en de Pentax 645D. Drie heel verschillende camera's met elk andere kenmerken. We hadden ons al aardig ingelezen op het web, nu was het tijd voor een echte kennismaking.

Sony A7R

Meet contestant number one: the Sony A7R. This beauty of a camera is the most compact of the three contestants. Although slim and light, this camera packs a powerfull full frame 36 megapixel sensor without anti-alias filter. Unfortunately the Kamera Express store in Capelle aan de IJssel had no A7R in stock, so we had to make do with its brother: the A7. Pretty much the only differences bewteen these siblings are the megapixel count and the anti-alias filter. Whilst the A7 is equipped with said filter the A7R is not. Also the A7 has a less powerfull 24.3 megapixel sensor. A problem? Not so much. It is whispered that the sensor of the A7R is the same sensor that is built into the D800E. So we can check out image quality when sampling the D800E and handling quality with the A7.

De meest compacte camera van dit trio is de Sony A7R. De A7R is een haast revolutionaire 135 volbeeld systeemcamera met een 36 megapixel sensor. Helaas was er vandaag geen A7R beschikbaar in het Kamera Espress filiaal te Capelle aan de IJssel dus hebben we een A7 aan de tand gevoeld. Dit is vrijwel dezelfde camera op één belangrijk punt na: de A7 heeft slechts een volbeeld 24,3 megapixel sensor mét anti-aliasfilter in plaats van de 36 megapixel sensor zonder anti-aliasfilter. Niet zo'n groot probleem, er wordt gefluisterd dat de sensor van de A7R en de Nikon D800E vrijwel hetzelfde zijn. Voor wat de beeldkwaliteit betreft kunnen we dus bij de D800E terecht, terwijl we aan de A7 kunnen zien hoe deze Sony telg zich in het veld gedraagt. We hebben met een schitterend Carl Zeiss 55mm f/1.8 objectief mogen spelen vandaag maar qua objectieven is er wel een aandachtspunt: zoveel zijn er niet. Met verschillende adaptoren is er wel een keuze aan bestaande objectieven van andere partijen maar dat is in mijn ogen niet optimaal. Andere zaken die mij opvielen waren de zoeker en het menu. Dit is géén spiegelreflexcamera en dat zie je gelijk als je door de zoeker kijkt. In plaats van een optisch beeld kijk je naar een LCD schermpje en dat is voor mij even wennen. Vooral bij het snel zwenken met de camera geeft het de kijker het idee dat de zoeker wat achterblijft. Verder heb ik het idee dat het omvangrijke menu ook wat aan de ingewikkelde kant is. Misschien is ingewikkeld niet het juiste woord, maar de indruk is bij mij ontstaan dat om bepaalde functies van de camera te kunnen ontsluiten er veel in het menu gezocht moet worden. Groot voordeel: van alle camera's is deze het meest voordelig.

Nikon D800E

De andere 135 volbeeldcamera is de Nikon D800E. Deze bruut van een camera is vergelijkbaar met onze Canon EOS-1 serie camera's qua grootte en handligging. Deze 36 megapixel camera heeft eveneens geen anti-aliasfilter waardoor we superscherpe foto's mogen verwachten. Aandachtspunt was ook hier de zoeker, deze was, zo vermoedden wij beiden, minder goed dan die van de EOS-1 serie. Niets bleek echter minder waar, met deze zoeker kan ik zeer goed uit de voeten. De handelbaarheid van de camera is zeer goed te noemen en het feit dat er een groot scala aan Nikkor objectieven te krijgen is voor deze camera is alleen maar een pre. Nadeel is wel dat ik er geen enkele heb, hetgeen de aanschaf van een D800E wel duurder maakt. Qua prijs ligt deze camera in het midden, duurder dan de A7R maar niet zo duur als de 645D. Van de drie camera's is de D800E de camera die op het gebied van de hogere ISO waarden het beste presteert. Wat beeldmateriaal, eerst de volledige foto en dan een 100% uitsnede:

Locatie: Capelle aan den IJssel
Camera: Nikon D800E
Objectief: Carl Zeiss Macro-Planar T* 50mm f/2 ZF.2
ISO-waarde: 3200

Pentax 645D

Sprak ik bij de D800E al van een bruut, dan is deze camera bruter. Met 1,4 kilo de zwaarste van de drie is dit de echte kolos onder de megapixelknallers. Met een 40 megapixel middenformaat sensor wint deze Brutus het alleen al qua resolutie van de twee andere deelnemers in deze competitie. Dit is wellicht de meest intuïtief te bedienen camera van de drie, het aantal knoppen op de camera is beperkt maar alle belangrijke functies zitten erop. Bijkomend voordeel voor mij is dat ik al over een aantal objectieven beschik die op de 645D gebruikt kunnen worden. De 645D verliest het qua wegschrijfsnelheid wel van de D800E lijkt het (doordat we geen A7R ter beschikking hadden kan ik dat vergelijk niet met deze camera maken) en de D800E presteert beter in de hogere ISO waarden. Doordat we het hier echter over een middenformaat sensor hebben presteert deze wel weer beter qua dynamisch bereik en de camera ligt ook zeer prettig in de hand. Dit is overigens wel de duurste camera van de drie... Ook hier wat beeldmateriaal, eerst de volledige foto en daarna een 100% uitsnede:

Locatie: Capelle aan den IJssel
Camera: Pentax 645D
Objectief: Pentax-D FA 645 55mm f/2.8 AL[IF] SDM AW
ISO-waarde: 800

Waarom geen Canon EOS-1D X?

Een goede vraag. Als ik mij de vraag stel wat deze camera écht te bieden heeft boven mijn huidige EOS-1Ds en EOS-1D Mark II dan is het eerlijke antwoord: Niet zo heel erg veel... Natuurlijk, de camera is een paar generaties jonger en is zonder meer sneller qua processor etc.. Met 18 megapixel is het echter niet zo´n grote stap voorwaarts als de hierboven genoemde camera´s. Wat wel een pre is, is met name de beeldkwaliteit bij hogere ISO waarden. Maar als ik ook zie dat het prijsverschil tussen een EOS-1D X en een Pentax 645D momenteel slechts vier (!) euro is, dan is een stap richting een EOS-1D X lang niet zo groot en dus niet zo profijtelijk als de stap naar die Pentax 645D. En de andere opties? Die zijn haast alleen maar goedkoper... Wordt dus vervolgd.

Met dank aan Joeri voor het poseren met de verschillende camera's.

Het Pentax Project

heeft in de eerste week van januari 2014 weer een impuls gekregen met de aanschaf van een viertal nieuwe camera's voor dit project. Het betreft hier een Pentax ME, ME Super, MV en P30T. Deze camera's zijn afkomstig van een bevriende handelaar die in het kader van het opruimen van zijn voorraad medefotograaf Pedro Stubert en mij de gelegenheid gaf om eens ongestoord te neuzen in zijn voorraadkasten.

Twee weken later volgde er nog een nieuwe aanwinst, dit keer een Pentax MZ-S. Deze wijkt wel af van de andere Pentaxjes in mijn kleine collectie, de MZ-S is een professionele camera die in 2001 als opvolger van de legendarische Pentax LX is geïntroduceerd. Dit is een volledig automatische autofocus camera met alle moderne snufjes erop en eraan, en daarmee toch net even anders dan de gemiddelde Spotmatic of K1000. Ik zal deze camera gebruiken met mijn bestaande collectie aan K-bajonet objectieven en daar zitten geen autofocus objectieven tussen. Het is dus ook met deze camera terug naar de basis, maar dat is één van de charmes van dit project.

Het Pentax Project

Foto: Asahi Optical Historical Club

Ik schreef al eerder over het Pentax Project waar ik begin 2012 mee ben gestart. Als een echte Pentax liefhebber wilde ik al tijden een serie foto's maken met als bindend thema de Pentax camera's waarmee deze zijn gemaakt. In de loop van 2011 kreeg dit projectje steeds meer contouren en vanaf begin 2012 zijn de eerste foto's gemaakt. Kort en bondig is het doel om in dit project van zoveel mogelijk verschillende Pentax camera's foto's op te nemen en het geheel in boekvorm uit te brengen. Het gaat mij hier om individuele camera's, het kan dus best zijn dat er van verschillende modellen meerdere foto's in het boek komen maar elke foto zal gemaakt worden met een individuele camera.

Qua camera's heb ik me niet op voorhand beperkt tot verschillende modellen maar ik merk wel dat het vooral de non-autofocuscamera's zijn die me aanspreken. Zowel het 120 als het 135 formaat zijn opgenomen. Ik twijfel nog over 110. Dat is een zodanig klein formaat dat ik het mezelf niet snel in gewone omstandigheden zie gebruiken. Aan de andere kant is het wel weer grappig om ook dit formaat mee te laten doen en gezien het feit dat er weer 110 film wordt gemaakt (en ik dus niet gebonden ben aan geëxpireerde rollen 110 met onvoorspelbare beeldkenmerken) is het zeker een mogelijkheid. Wie weet als ik nog eens een Pentax Auto 110 of Auto 110 Super tegenkom voor een redelijke prijs...

Inmiddels is de eerste serie foto's al opgenomen in de software die ik gebruik voor het maken van het fotoboek. Hierboven is de initiële pagina-indeling van  het boek al te zien: Rechts de geselecteerde foto, links de camera waarmee de foto is gemaakt en details over het gebruikte objectief en details over het gefotografeerde object en/of de bewuste locatie. Voorlopig is het allemaal nog onder constructie, want ik ben nog lang niet klaar met het nemen van de foto's zelf...

Van de week

heb ik weer eens wat zwart-witwerk gescand. Ik heb nog wat films van een recent reisje naar Duitsland liggen die nog ingescand dienen te worden, daartoe is nu de aanzet gegeven. Onderstaand wat beelden van de eerste twee dagen van de reis op Kodak BW400CN film.

Dag 1

Locatie: Memmingen
Camera: Canon EOS-1V
Objectief: Canon EF 24-105mm f/4L IS USM
Film: Kodak Professional BW400CN
Scanner: Nikon LS-8000ED

Dag 2

Locatie: Buxheim
Camera: Canon EOS-1V
Objectief: Canon EF 24-105mm f/4L IS USM
Film: Kodak Professional BW400CN
Scanner: Nikon LS-8000ED

Het mysterie

van de herkomst van de huismerkenfilms is vanaf nu verleden tijd. Een filmfotograaf genaamd Pascal de Bruijn heeft een database opgezet waarop men aan de hand van de zes-cijferige DX code kan achterhalen wat voor film er achter de huismerken zit.

Neem nu de DX zes-cijfer code van de Schlecker-Fotoland AS Color 200-24 die ik als testfilm gebruik: 306253. Als ik dit in de database invoer krijg ik te zien dat deze film wordt gemaakt door Fujifilm en door hun als Fujicolor 200 wordt aangeboden. We zien ook dat er meer huismerken zijn met deze film, alleen al in Nederland wordt Fujicolor 200 gebruikt voor de Hema- en Kruitvatfilms. Ook leuk om te zien is dat deze film internationaal als Agfafilm wordt aangeboden.

Over Agfa gesproken: al eerder schreef ik over de huidige Agfaphoto Precisa diafilm. Nieuwsgierig als ik was naar de herkomst van deze Agfaphoto CT Precisa 100 heb ook het DX nummer van deze film door de database gehaald en wat blijkt, dit betreft daadwerkelijk Fujichrome Professional Provia 100F. Dat beide films door Fuji worden gemaakt is geen grote verrassing gezien de verpakkingsmaterialen maar dat nu de emulsies bekend zijn vind ik wel erg prettig. Je weet nu wat je van zo'n film mag verwachten.

Het opnemen

van de filmvoorraad doe ik niet zo vaak, maar dit weekend heb ik eens een inventaris gemaakt van de in huis aanwezige films. Ik was prettig verrast door de aantallen en diversiteit van de films.

De voorraad film op 30-11-2013

Films

Ik ben zeer te spreken over de aantallen diafilms. Diafilm blijft toch mijn favoriete keuze en ik kan op dit moment nog terugvallen op een voorraad Agfa, Kodak en Fuji diafilms. Daarnaast zit ik ook goed in mijn C41 zwart-witfilm, Kodak voor 135 en Ilford voor 120. De relatief grote hoeveelheid Agfa diafilm en Kodak zwart-witfilm komt met name door een recente trip naar Duitsland. Daar heb ik een aardig partijtje van deze twee films kunnen krijgen voor interessante prijzen. Ik heb eerder dit jaar ook nog de hand weten te leggen op wat Fuji Velvia 100F voordat deze uit productie is gehaald. Over uit productie gaande films gesproken, er gaan geruchten dat ook Provia 400X het veld zal gaan ruimen. Ik hoop het niet want dat zou betekenen dat er geen ISO 400 diafilm meer op de markt is. Met slechts vier rolletjes 135 (plus één in een camera) is de voorraad daarvan niet zo groot. Een aandachtspuntje voor de komende tijd wellicht... Testfilms in 35mm formaat heb ik voorlopig nog genoeg, de Schlecker-Fotoland ISO 200 negatieffilms zijn daarvoor nu de aangewezen films. De nog aanwezige traditionele Ilford zwart-witfilm is in zijn geheel gereserveerd voor het DR5 proces, waarbij van deze zwart-witnegatieffilms zwart-witdia's worden gemaakt.

DR5

Over DR5 gesproken, de eerste resultaten hiervan zijn binnen! Dit is echt leuk, zwart-wit geeft toch een andere sfeer en met deze toevoegingen kan ik dat ook in de diaprojecties verwerken.

Locatie: Naarden
Camera: Canon EOS-1V
Objectief: Canon EF 24-105mm f/4L IS USM
Film: Ilford FP4Plus
Scanner: Nikon LS-5000ED

Tests

Verder heb ik de laatste tijd weer een paar leuke Pentaxjes mogen testen. De najaarseditie van de fotograficabeurs heeft mij een vijftal camera's voor het Asahi Pentaxproject opgeleverd (een Pentax SV, Pentax Spotmatic, een Pentax ME en een tweetal Pentax ME Supers) net als een tweetal leuke objectieven (een SMC Pentax-M 50mm f/1.4 en een SMC Pentax-M Macro 100mm f/4).

Foto: Joeri van Veen

Samen met medefotograaf Joeri van Veen ben ik met de twee objectieven, de Pentax Spotmatic en de twee Pentax ME Supers de bossen van 's-Graveland ingedoken. Alle camera's waren geladen met de film die ik nu gebruik voor vrijwel al mijn testwerk: Schlecker-Fotoland AS Color 200-24. Hoewel het eigenlijk veel te donker was voor met name de 100mm f/4 vallen de resultaten van de Pentax ME Supers me vooralsnog niet tegen. Het is nog even wachten op de resultaten van de Pentax Spotmatic, deze verwacht ik met een weekje in huis te hebben.

Locatie: 's-Graveland
Camera: Pentax ME Super
Objectief: SMC Pentax-M 50mm f/1.4
Film: Schlecker-Fotoland AS Color 200-24 
Scanner: Nikon LS-8000ED

Locatie: 's-Graveland
Camera: Pentax ME Super
Objectief: SMC Pentax-M 100mm f/4
Film: Schlecker-Fotoland AS Color 200-24 
Scanner: Nikon LS-8000ED